Teknik Keşif ve Saha Koordinasyonu

Keşif neden telefonda yapılamıyor

Aynı metrekaredeki iki daire, şaftı farklı diye iki ayrı işe dönüşür. Kolon hattının nereden ineceği, bacanın kesitinin yeterli olup olmadığı, panonun boru güzergâhını kesip kesmediği sahada ölçülmeden bilinmez. Keşif, bu farkı görmek için yapılır.

Mevzuat da işi buraya bağlar. Doğal Gaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği'nin 6. maddesine göre iç tesisat, müşteri adına sertifika sahibine projelendirilip yaptırılır; projenin onaylanması, yapımın uygunluk kontrolü ve tesisatın işletmeye alınması ise dağıtım şirketinin yükümlülüğündedir. Aynı madde, proje dışı yapılan tesisattan doğan zarardan dağıtım şirketinin sorumlu olmadığını da yazar. Sahada ölçülmeyen şey projede yanlış çizilir; yanlış çizilen şey ya onaydan döner ya da kontrolde takılır.

Keşifte tek tek neye bakılıyor

Keşif bir bakış değil, kontrol listesidir. Binada şu başlıklar sırayla açılır:

• Mevcut tesisatın durumu: boru cinsi ve çapı, hattın yaşı, ek yerleri, korozyon, daha önce yapılmış tadilatlar, kullanılan malzemenin belgeli olup olmadığı.
• Güzergâh imkânları: Doğalgaz borusu sıva altına döşenmez. Duvar içindeki kanala alınacaksa kanalın üstü yalnızca havalandırmaya uygun kapaklarla örtülür, boru PE kaplı olur ve birleştirmeler kaynaklı yapılır. Bu kural, "boruyu gömelim görünmesin" beklentisini baştan kapatır.
• Şaft ve kat geçişleri: Güzergâh yasakları: Gaz boruları kapalı hacimden geçirilmez. Bunun ötesinde bina ortak mahalli olmayan yerlerden ve kapıcı dairesi, sığınak, kazan dairesi, yakıt deposu, sıvı yakıtlı jeneratör dairesi, yangın pompa odası, asansör boşluğu, havalandırma boşluğu, aydınlık, çatı arası, duman ve çöp bacası, davlumbaz gibi mahallerden kolon veya bağlantı hattı geçirilmez. Hat yangın merdiveninin içinden, açık yangın merdivenlerinde ise 1 metreden yakınından geçirilmez. Boru, dağıtım şirketinin her zaman görebileceği ve müdahale edebileceği yerden gider; bina taşıyıcı kolon veya kirişinin içinden geçirilmez. Tesisat şaftından geçecekse şaft tam havalanabilecek biçim ve boyutta olmalı, en üst noktasındaki menfez doğrudan veya dikey bir kanalla atmosfere açılmalı, şaft her kattan ulaşılabilmelidir. Şaft içinde diğer tesisatlarla gaz borusu arası en az 30 cm.
• Cihaz yeri ve mahal hacmi: Bacalı (B tipi) cihazlar; yatak odası, banyo, tuvalet, merdiven boşluğu, aydınlık, açık balkon ve net hacmi 8 m³'ten küçük mahallere konulmaz. Odanın hacmi, cihazların toplam anma ısıl gücünün her 1 kW'ı için en az 1 m³ olmalıdır. Sağlanamıyorsa komşu mahale açılan kapıya veya duvara en az 150 cm² serbest kesitli alt ve üst menfez açılır; üst menfez tabandan en az 1,80 m, alt menfez döşemeden en fazla 45 cm yükseklikte olur. Bu durumda da birbirine bitişik odaların toplam hacmi 1 kW başına en az 1 m³ olmalıdır; menfez açmak tek başına hacim eksiğini kapatmaz. Komşu mahal yatak odası, banyo, tuvalet veya bina ortak mahalli olamaz. Cihazın bulunduğu mahale CO algılama cihazı tesis edilir.
• Baca: Baca boyutlandırması TS EN 13384-1 ve TS EN 13384-2'deki ısıl ve akışkan dinamiği hesaplama yöntemlerine göre yapılır. Mevcut baca ölçülmeden cihaz kararı verilmez. Hermetik çıkış düşünülüyorsa: dört tarafı binalarla kapalı, hava sirkülasyonu olmayan ve 200 m²'den küçük avlulara hermetik baca çıkışı verilmez.
• Elektrik ve su altyapısı: İç tesisat ekipmanı ile telefon ve elektrik hatları, sıcak ve kızgın akışkan boruları arasında en az 15 cm açıklık gerekir; trifaze (380 V ve üzeri) hatlarda bu mesafe en az 30 cm'dir. Pano yeri, kablo tavası ve kolon suyu güzergâhı doğrudan gaz hattının yerini değiştirir.
• Erişim ve malzeme taşıma: Asansör iç ölçüsü, merdiven dönüşü, kazan dairesi kapı genişliği, kaynak yapılabilecek alan, iskele ihtiyacı, aracın yanaşabileceği nokta. Bunlar fiyata değil, takvime yazılır.

Keşif sonunda elinize ne geçiyor

Keşif, üç çıktı üretmediyse yapılmamış sayılır:

• Kapsam listesi: Hangi imalat bu işin içinde, hangisi değil. Kırım, kalıp-onarım, izolasyon, boya ve seramik tamiri kimin üzerinde kalıyor.
• Yöntem: Güzergâh kararı, boru cinsi ve birleştirme yöntemi, şaft veya duvar içi kanal çözümü, cihaz yeri, baca kararı, sayaç ve kolon düzeni.
• Kaba zamanlama: Hangi imalat aşamasına bağlı olarak kaç iş gününde ne yapılacağı, hangi kalemin başka ekibin bitişini beklediği.

Proje çizimi ve İGDAŞ'a başvuru-takip işleri bu işin içinde kalır; onay kararı dağıtım şirketinindir. Keşifte alınan ölçü doğrudan projeye girer, bu yüzden keşifte atlanan bir detay birkaç hafta sonra onay aşamasında karşınıza çıkar. Bu yüzden keşifte atlanan bir detay, birkaç hafta sonra onay aşamasında karşınıza çıkar.

Telefonda neden fiyat verilmiyor

Fiyat, kapsam kapandıktan sonra çıkar. Kapsamı kapatan şeyler ise sahada ölçülür: kaç metre hat, kaç dirsek, hangi çap, kaç kat, şaft var mı, baca kesiti yeterli mi, kırım gerekiyor mu, mevcut tesisatın ne kadarı kalıyor. Bunlar bilinmeden söylenen rakam ya eksik çıkar ve iş ortasında büyür, ya da her ihtimali içine katıp gereksiz şişer. İkisi de karşı tarafa zarar verir. Bu yüzden rakam, keşif ve kapsam listesi olmadan konuşulmuyor.

Şantiyede sıralama: mekanik ekip ne zaman girmeli

Yeni inşaatta ve kapsamlı tadilatta en pahalı hata, mekanik ekibin geç çağrılmasıdır. Doğru sıra kabaca şudur:

1. 01

   Duvarlar örülmeden önce

   Şaft yerleri, kat geçişleri, kılıf boruları ve duvar geçişleri kâğıt üzerindeyken kararlaştırılır. Bu aşamada verilen karar bedava; aynı karar üç ay sonra kırımla alınır.

2. 02

   Duvar örüldü, sıva yok

   Kaba tesisat dönemi. Güzergâh çekilir, duvar içi kanallar ve kılıflar yerine konur, askı ve kelepçeler tespit edilir. Gaz borusu sıva altına gömülmediği için asıl konu burada kanal düzeni ve havalandırma kapağı detayıdır.

3. 03

   Elektrik ekibiyle eşzamanlı ve koordineli

   15 cm ve 380 V üstünde 30 cm mesafe kuralı, iki ekibin birbirinden habersiz çalışmasına izin vermez. Kablo tavası ile gaz hattı güzergâhı aynı toplantıda karara bağlanmazsa, birinin işi diğerinin sökümüyle biter.

4. 04

   Alçı, şap ve seramikten sonra

   Cihaz ve armatür montajı, baca bağlantıları, son bağlantılar. Bu aşamaya girerken duvar arkasında çözülmemiş hiçbir güzergâh kalmamalıdır.

5. 05

   Test ve teslim

   Tesisat tamamlandıktan sonra sızdırmazlık testi yapılır, basınç düşümü olmaması gerekir. Tesisat tamamlandıktan sonra sızdırmazlık ön testi yapılır; deney sırasında manometrede basınç düşmesi olmamalıdır. Ardından dağıtım şirketinden kontrol randevusu alınır. Kontrolü ve testi dağıtım şirketinin teknik personeli yerinde yapar; tesisat uygun bulunursa uygunluk belgesi düzenlenir ve gaz açılır. Eksik çıkarsa eksikler giderilip randevu yenilenir.

Geç girildiğinde ne oluyor? Sıvası çekilmiş, alçısı yapılmış, seramiği döşenmiş bir duvarda geçiş açmak; kırım, onarım, ikinci kez alçı, ikinci kez boya ve çoğu zaman ikinci kez seramik demektir. Bu maliyet mekanik işin bütçesinde görünmez, sonradan müteahhidin veya yönetimin üzerine kalır. Üstelik takvimi de iki hafta değil, diğer ekiplerin yeniden sıraya girmesi kadar uzatır.

Keşif talebi

Keşif için binaya gelinir, mevcut durum yerinde görülür, ölçü alınır ve yukarıdaki başlıklar tek tek konuşulur. Elinizde mimari kat planı, varsa mevcut mekanik veya doğalgaz projesi ve önceki İGDAŞ evrakı bulunuyorsa süreç kısalır; yoksa da sahada ölçülür. Keşif talebi için 0532 487 3603 numarasından ulaşabilir, binanın adresini, kat ve bağımsız bölüm sayısını ve işin hangi aşamada olduğunu iletebilirsiniz.